Jaarberichten
2025 | 2024 | 2023 | 2022 | 2021 | 2020 | 2019 | 2018 | 2017 | 2016 | 2015 | 2014 | 2013 |
VERSLAG VAN HET BESTUUR OVER 2025
Zoals elk jaar doet het bestuur verslag van hetgeen zich in het afgelopen jaar heeft voorgedaan en wat door het bestuur is aangepakt met als uitgangspunt het activeren van de relatie tussen kunst en cultuur, en de maatschappij.
De Over Hoop Prijs
In mei 2017 besloot het bestuur een jaarlijkse prijs ‘ten algemenen nutte’ in het leven te roepen bestaande uit een trofee en een bedrag ter grootte van 25.000 euro voor een vernieuwend initiatief in het voorafgaande jaar. Deze prijs, de Over Hoop Prijs, werd over het jaar 2017 toegekend aan Sociëteit SEXYLAND in Amsterdam, waar iedere dag telkens aan een andere eigenaar onderdak wordt geboden om er een eigen initiatief te ontplooien. Over het jaar 2018 werd de Over Hoop Prijs toegekend aan de Bedside Singers Amsterdam, een koor dat mensen toezingt die op de drempel van leven naar dood verkeren.
Voor de Over Hoop Prijs 2019 werden, zoals in eerdere jaren, eind december 2019 paginagrote advertenties in NRC Next en NRC Handelsblad, en in de Volkskrant geplaatst. Dat werd in die kranten half januari 2020 herhaald. De jury ontving 160 voordrachten.
Veel van de voordrachten noopten tot een nader bezoek op locatie. Vanwege de ‘intelligente lockdown’ in verband met de Corona crisis was het bezoeken van die projecten om tot een afgewogen oordeel te komen, niet mogelijk. Aangezien dit een eerlijke besluitvorming in de weg stond, werd besloten de prijs voor het jaar 2019 niet toe te kennen.
Over het jaar 2020 werd de Over Hoop Prijs toegekend aan het platform Zetje In vanwege hun inspanningen om stelselmatig aandacht te gaan besteden aan racisme en discriminatie in de klaslokalen van Nederland.
Over het jaar 2021 werd de Over Hoop Prijs toegekend aan de SunGlacier van Ab Verheggen vanwege de betaalbare, uitvoerbare en opschaalbare oplossing voor de waterschaarste van nu en in de toekomst: daar water kunnen maken waar (bijna) geen water is, zuiver en voor iedereen toegankelijk.
De Over Hoop Prijs 2022 kende twee winnaars: Het Amsterdams Lyceum en de praktisch blinde leerling Defne Çelik (18) die daar cum laude voor het gymnasium met een extra vak slaagde.
Dit lyceum, een instituut met 1.100 leerlingen, besloot Defne, als eerste blinde leerling ooit, aan te nemen en het voor haar mogelijk te maken de school te doorlopen en eindexamen in het regulier onderwijs te doen. Van beide kanten een geweldige prestatie, die aandacht en navolging verdient.
Over het jaar 2023 werd de Over Hoop Prijs toegekend aan het klimaatproject van Kees Klomp voor zijn boekje De Regenmaker en voor het verspreiden en voorlezen ervan op de basisscholen in Nederland.
Voor de Over Hoop Prijs 2024 werd op 21 december 2024 een paginagrote advertentie in NRC Handelsblad en in de Volkskrant geplaatst die in die kranten op 18 januari 2025 werd herhaald.
Wie bracht in 2024 in ons land in de relatie tussen cultuur en maatschappij een grensverleggende ontwikkeling tot stand of lanceerde een vernieuwend idee? Welk initiatief haalde in onze samenleving op sociaal cultureel gebied in positieve zin iets wezenlijks overhoop? Het meest innovatieve en sympathieke initiatief wordt door Stichting Over Holland beloond met de Over Hoop Prijs van 25.000 euro.
De jury – bestaande uit Jan Christiaan Braun (voorzitter), Irma Boom, Defne Çelik (winnaar van 2022), Hendrikje Crebolder, Rixt Hulshoff Pol en Lakiescha Tol (winnaar van 2020) – ontving in totaal 115 voordrachten. De inzendingen betroffen vooral tijdelijke initiatieven als toneelstukken en kleinschalige plaatselijke goede bedoelingen en projecten die al jaren eerder waren ontstaan. Tijdens het juryberaad op 28 maart 2025 werd na een toetsing op grond van het criterium ‘een vernieuwend initiatief dat in het afgelopen jaar ontstond’ vastgesteld dat er uit de ingediende voordrachten geen winnaar kon worden aangewezen. Besloten werd om voor de prijs van 2024 pas op de plaats te maken en de nominaties voor de prijs van 2025 af te wachten omdat daaruit alsnog een prijzenswaardig initiatief uit 2024 naar voren zou kunnen komen.
(En dat bleek het geval, want de genomineerde wijkgemeente Open Hof in Kampen opende op 21 november 2024 haar deuren voor de uitgeprocedeerde familie Babayants. De jury voor het jaar 2025 besloot dan ook op 14 april 2026 de Over Hoop Prijs 2024 alsnog aan Het Kerkasiel in Kampen toe te kennen.)
Voor de Over Hoop Prijs 2025 werd op 20 december 2025 een paginagrote advertentie in NRC Handelsblad, de Volkskrant, het Algemeen Dagblad en Trouw geplaatst die in die kranten op 17 januari 2026 werd herhaald. De advertentie had een nieuwe kop: ‘over hoop bieden en overhoop halen’ en een aangepaste tekst:
Wie bracht in ons land in het afgelopen jaar in de relatie tussen cultuur en maatschappij een grensverleggende en hoopgevende ontwikkeling tot stand? Wie lanceerde, in positieve zin, een overhoophalend idee? Stichting Over Holland beloont opnieuw het meest innovatieve en sympathieke initiatief met de Over Hoop Prijs van 25.000 euro.
Nieuw was ook dat op het nominatie-formulier moest worden ingevuld in welke krant de advertentie door de inbrenger was gezien.
Democratie en rechtsstaat
Gelijk in het jaar ervoor werd in 2025 door het bestuur diepgaand beraadslaagd over de kwetsbaarheid van onze democratische rechtsstaat. Ontwikkelingen in binnen- en buitenland toonden dit aan en vroegen erom. Er was dan ook alle reden om aandacht te besteden aan de weerbaarheid van de democratie en de rechtsorde in ons land. Hoe kon de stichting daar een bijdrage aan leveren met als uitgangspunt het activeren van de relatie tussen kunst en cultuur, en de maatschappij?
Op 28 december 2024 werd daarom een paginagrote advertentie in de NRC en in De Volkskrant, genummerd 1, geplaatst, met een afbeelding van het kunstwerk Met het hoofd in Holland van Co Westerik, en met de tekst:
De democratie en de rechtsstaat staan op het spel. Ook in ons land. Goed bestuur en rechtvaardigheid zijn steeds verder te zoeken. Laat staan empathie met onze medeburgers. Wilt u iets ondernemen om onze democratie en rechtsstaat te beschermen, te versterken en weerbaar te maken tegen deze verontrustende ontwikkelingen? Heeft u bruikbare suggesties om het tij te keren? Kent u makers en denkers die ons verder kunnen helpen?
De paar honderd relevante reacties die daarop binnenkwamen, waaronder zeer uitvoerige, werden in opdracht van het bestuur door een betrokken medewerker gerubriceerd en in drie hoofdstukken ondergebracht: Oorzaken, Oplossingen en Hoe kan de burger zich inzetten. Dit laatste hoofdstuk opgedeeld in: 1. Algemeen concrete en sociaal maatschappelijke maatregelen; 2. Het omgooien resp. kritisch bekijken van het bestaande systeem gericht op overheid, politiek en rechtsstaat; 3. Bewustmaking en het delen van kennis middels dialoog, media, en culturele uitingen; 4. Personen om mee verder te praten; en 5. Andere inspiratiebronnen.
Klimaat
Een van de ingediende suggesties leidde tot het voorstel van 31 januari 2025 van twee van de bestuursleden voor een advertentie #2 die op de actualiteit inhaakte en alles te maken had met het falen van de democratie in ons land, ook met het niet respecteren van de bestaande wetgeving en afspraken.
De democratie en de rechtsstaat staan op het spel. En daarmee ons klimaat. Uit de vele suggesties in reactie op onze advertentie #1 kiezen we allereerst de meest praktische. Dit als vervolg op de uitspraak van de rechter dat de stikstofuitstoot in ons land nu echt omlaag moet. In plaats van lijdzaam toe te blijven kijken, slaan we de handen ineen met het burgerinitiatief: ‘Verlaag de wettelijke maximumsnelheid op al onze snelwegen naar 90 km/u voor personenwagens en 80 km/u voor vrachtwagens, dag en nacht.’
Hierdoor vermindert niet alleen de schadelijke uitstoot van gassen en fijnstof, het bespaart brandstof, is veiliger en zorgt voor minder files. En je kunt weer wat bouwen. Bezwaren? Op snelwegen die straks onder water staan kun je helemaal niet meer rijden, laat staan 100 of 130.
Om de 90 km/u in te voeren ligt er al een wet klaar. Artikel 86a van de Wegenverkeerswet/RVV ziet hierop toe in noodgevallen. En dat is nu.
Rijkswaterstaat wordt verzocht met ingang van 1 maart in het hele land alvast alle matrixborden op 90 te zetten en het meest rechtse bord op 80.
Deze advertentie beoogde een landelijke discussie uit te lokken over wat burgers aan de klimaatproblematiek zelf zouden kunnen doen in plaats van almaar gelaten te blijven aanzien hoe onze ‘democratische vertegenwoordigers’ maatregelen voor zich uit blijven schuiven.
De andere helft van het bestuur was evenwel van mening nog niet toe te zijn aan het kiezen van een voorstel uit de binnengekomen reacties en vond dat we eerst moesten bepalen wat we met de reacties en met ons eigen initiatief eigenlijk willen. Omdat ons uitgangspunt is dat beslissingen altijd unaniem moeten worden genomen, werd de voorgestelde advertentie #2 dan ook niet in de kranten geplaatst.
Het bestuur bezint zich sindsdien op welke suggesties, anders dan wensdenken op lange termijn, als positieve verandering in ons land direct praktisch uitvoerbaar zijn en zich mogelijk lenen voor een eventuele volgende uiting van de stichting in deze.
Beleidsnotitie van 1 mei 2025
Ter voorbereiding van de bestuursvergadering van 21 augustus 2025 werd een beleidsstuk van 11 pagina’s opgesteld op basis van de vraagstelling: hoe kan Stichting Over Holland in de toekomst met inzet van kunst en cultuur aan het tot stand brengen van noodzakelijke maatschappelijke veranderingen een hoopvolle, stimulerende en structurele bijdrage leveren? Met welke acties en middelen? En met welke organisatie?
Dit alles vanuit het beginsel: het zijn van een denktank en een start- en landingsbaan voor vernieuwende ideeën, projecten en activiteiten op het grensvlak van cultuur en maatschappij. Een uitgangspunt waarvan projecten als het Museum Overholland, de Buitenplaats Over Holland, de Over Hoop Prijs, de Raad van Over Holland en de Seinpost Over Holland inmiddels het resultaat zijn.
De gedachtewisseling hierover wordt in het bestuur voortgezet.
Museum Overholland
In het verslagjaar is in opdracht van het bestuur voortgegaan met het bijeenbrengen en digitaliseren van al het materiaal dat betrekking heeft op de geschiedenis van het Museum Overholland in Amsterdam en van het museum ‘extra muros’.
Standaardformulier publicatieplicht ANBI vermogensfondsen_2025 >